Çiçekli Bir Bahçeye Varır Umuduyla: Ovada Paldır Küldür *

ovada paldır küldür.jpg

İlk kitabı Derdin İncinmesin (Everest Yayınları, 2016) ile “kitaplı öykücüler” arasına katılan Mustafa Orman, yaklaşık üç yıl sonra ikinci öykü kitabı Ovada Paldır Küldür (Everest Yayınları, 2019) ile tekrar öykü severlerin karşısına çıktı. Mustafa Orman’ın iyi bir dinlenme dönemi geçirdiği, öyküleri okuyanlar tarafından fark edilecektir. Hem muhteva hem de üslup olarak ilk kitabı Derdin İncinmesin’in üzerine koymuş gibi görünüyor yazar. İlk kitaptaki sayıca fazla ve hacimce (görece) kısa uzunluktaki öykülere nazaran yeni kitabında “Mahcup İnsanlar Geçti” ve “Dağda Yel Sesi Var” adlı iki uzun ve “Kesişme” adlı bir kısa öyküyle beraber toplamda üç öykü yer alıyor. Bu üç öykünün bir diğer önemli özelliği birbirine yaslı bir şekilde var olmaları ve toplamda bir bütünü oluşturmaları. Aynı karakterleri üç öyküde de görmek mümkün. Öyle ki aradaki öykü isimleri ortadan kaldırılsa okurun bu metni geniş bir bütünsellik içerisinde bir novella tadında okuyabileceğini de söylemek mümkün diyebilirim. (Biraz spekülatif bir fikre kapılarak, Mustafa Orman’ın sonraki kitaplarından birinin roman olacağını bile düşündürdü bana Ovada Paldır Küldür.)

İlk kitabını, “Kitabı eline alıp hiçbir zaman okuyamayacak olan anneme…” ifadeleriyle annesine ithaf eden Mustafa Orman, yeni kitabını silahlı bir saldırıda hayatını kaybeden hukukçu ve aktivist Tahir Elçi’ye ithaf etmiş. Tıpkı ilk ithafta gördüğümüze benzer bir duruşu burada da görmek mümkün. Mustafa Orman’ın öykülerini ve hayata karşı takındığı tavrı bilenler, kitabın Tahir Elçi’ye ithaf edilmesinin de tesadüf olmadığını fark edecektir.

Mustafa Orman’ın öykülerinin belirgin özelliklerinden birisi betimleme. Doğaya, eşyaya, insanın türlü hallerine dair yapılan bu betimlemeler öykülerdeki derinliği arttırdığı gibi okurun da metnin içerisinde diri durmasına yardımcı oluyor. Öte yandan ilk öykü kitabına göre Ovada Paldır Küldür, karakterler arası diyaloglar bakımından da daha oturaklı, daha yerli yerinde bir tablo çiziyor. Karakterlerin ağızlarından dökülen her bir cümlede yaşadıkları topraklardan izler olduğu hemen fark ediliyor. Orman’ın karakterlerinde zoraki bir dil yok, her şey akışında ilerliyor. Son derece doğal ve gerçekçi bir üslupla kaleme alınmış olan metinlerin bu sahiciliği taşımasının en önemli sebeplerinden birisi de bana kalırsa Mustafa Orman’ın tanıdığı, bildiği, derdini dert edindiği yerlerin ve kişilerin hikayelerini yazması. Bu hikayeler büyük ölçüde bireysel bir temelden yola çıkılarak yazılsa da mutlaka bir ucu toplumsal olana yaslanıyor.

Kitabın son öyküsü olan Kesişme’ye şu cümlelerle başlıyor Mustafa Orman: “Biz, arada sıkışıp kalmış insanlar, tuhaf insanlarız; ne iyiliğimiz ne de kötülüğümüz bir şeye benziyor. İki insan, iki şehir, iki coğrafya, iki bahçe, iki dil arasında kalmanın tedirginliğindeyiz. Bu şeyler arasında sıkışmanın bocalayışı sürecek her daim, diyorum.” Orman’ın işaret ettiği bocalama hali kitabın neredeyse tamamına hâkim. İki dil, iki coğrafya, iki insan arasında gidip gelen zihinler en çok da yersiz yurtsuzluğu, sığamamışlığı, bir yönüyle hep eksikliği anlatıyor. Ancak yine de ilk kitabındaki bir öyküsünde geçen “Nerede duruyorsa, oraya benziyor insan.” ifadesiyle kurduğu mekân ile insan arasındaki ilişkiyi yeni kitabında da pek çok farklı boyutuyla görüyoruz. Bir yere ait olma ile yersiz yurtsuzluk arasındaki alacakaranlıkta ilerliyoruz böylece ovada paldır küldür… Bütün bunların getirdiği karanlık tablo, içindeki umut kırıntılarıyla birlikte de öykülerin genel atmosferinde varlığını her daim hissettiriyor. Bir yönüyle eksik, biraz savruk o umut kırıntılarıyla birlikte tamamlıyoruz biz de öyküleri. “Dünyanın gidişatına bakıp üzülecek takati bulamıyordum kendimde. Bir yolda yürümeliyim, ağaçların hâlâ yapraklarını döküp yeşerdiğine inandıran, çocukların boş arazilerde topun peşinde koştuğu, annelerin kapı önlerinde çocuklarını beklediği, babaların fırından koltuk altlarına sıcak ekmekleri koyup eve döndüğü bir yol.”

Mustafa Orman, Ovada Paldır Küldür’le edebiyatta kalıcı olacağının, yerini sağlamlaştıracağının izlerini sunuyor okura. Belli bir hassasiyeti ve derdi olan, o derdi ise okurun gözüne sokmadan veren öyküler yazıyor Orman. Onun öyküleriyle dertlenmeye, yer yer tebessüm etmeye ve umudu diri tutmaya devam ediyoruz biz de. Ovada, paldır küldür yuvarlanıyoruz belki ama elbette çiçekli bir bahçeye varacağız umuduyla…

________________________________________________________________

*  Akşam Kitap, 12 Temmuz 2019 Cuma.

Reklamlar

Sen de söyle. Korkma. Ne düşündün?

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: